// genetic code
ДНК
Тіршіліктің барлық кодын сақтайтын қос спираль молекуласы
3 млрд
нуклеотид
~2 м
ұзындығы
23
хромосома (жұп)
99.9%
барлық адамда бірдей
4 нуклеотид негізі
A
Аденин
A — T
T
Тимин
T — A
G
Гуанин
G — C
C
Цитозин
C — G
Жұптасу ережесі: A әрқашан T-мен, G әрқашан C-мен жұптасады.
Бұл — генетикалық кодтың дәл көшірілуінің кепілі.
Бұл — генетикалық кодтың дәл көшірілуінің кепілі.
Маңызды ашулар
1869
Швейцариялық дәрігер Мишер
Жасуша ядросынан ерекше затты бөлді — оны «нуклеин» деп атады. Бұл — алғашқы белгілі ДНК!
1944
Эвери, Маклеод, Маккарти
ДНК-ның тұқым қуалаушылық ақпарат тасушы екенін дәлелдеді (бұған дейін ақуыз деп ойлаған).
1953
Уотсон мен Крик · Қос спираль
Розалинд Франклиннің рентген суреттері негізінде ДНК-ның қос спираль құрылымын ашты. Нобель сыйлығы (1962).
1990—2003
Human Genome Project
13 жыл ішінде адамның барлық 3 млрд нуклеотидін «оқыды». Жобаның құны — 3 млрд доллар. Қазір ондай талдау 100 долларға тұрады!
2012
CRISPR — гендік редактор
Дженнифер Дудна мен Эмманюэль Шарпантье ДНК-ны «өңдеуге» болатын құрал ашты. Нобель сыйлығы (2020). Тұқым қуалайтын ауруларды емдеу мүмкіндігі.